خبرگزاری نوا | چهارشنبه، ۴ نوامبر ۲۰۲۶
حزب جمهوری‌خواه به رهبری دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده امریکا، در انتخابات میان‌دوره‌ای کانگرس با شکست گسترده‌ای روبه‌رو شده و حزب دموکرات توانسته است اکثریت هر دو مجلس نمایندگان و سنا را به دست آورد. نتایج این انتخابات که روز سه‌شنبه، سوم نوامبر، برگزار شد، نشان می‌دهد نارضایتی رأی‌دهندگان از افزایش هزینه‌های زندگی، جنگ با ایران و عملکرد حکومت ترامپ، به تغییر قابل‌توجه موازنه قدرت در واشنگتن انجامیده است.
براساس گزارش خبرگزاری‌های رویترز و آسوشیتدپرس، دموکرات‌ها افزون بر پیروزی در حوزه‌های انتخاباتی رقابتی، در چندین ایالت که برای سال‌ها از پایگاه‌های مستحکم جمهوری‌خواهان محسوب می‌شدند نیز به پیروزی رسیده‌اند. این تحول از آن جهت اهمیت دارد که ترامپ در انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۲۰۲۴ توانسته بود حمایت بخش بزرگی از رأی‌دهندگان همین ایالت‌ها را به دست آورد؛ اما دو سال بعد، بخشی از آن ائتلاف انتخاباتی از حزب او فاصله گرفته است.
دموکرات‌ها چگونه کانگرس را از جمهوری‌خواهان گرفتند؟
در انتخابات میان‌دوره‌ای امریکا، تمامی ۴۳۵ کرسی مجلس نمایندگان و ۳۵ کرسی از مجموع ۱۰۰ کرسی مجلس سنا به رأی گذاشته شد. جمهوری‌خواهان پیش از انتخابات اکثریت هر دو مجلس را در اختیار داشتند و همین موضوع به حکومت ترامپ امکان داده بود بخش مهمی از برنامه‌های سیاسی، اقتصادی و تقنینی خود را با مقاومت محدودتری در کانگرس پیش ببرد.
با اعلام نتایج، این وضعیت تغییر کرد. دموکرات‌ها در مجلس نمایندگان بیش از دو دوجین حوزه انتخاباتی را از جمهوری‌خواهان گرفتند و توانستند از حد نصاب ۲۱۸ کرسی لازم برای کسب اکثریت عبور کنند. در مجلس سنا نیز با تصاحب دست‌کم هفت کرسی که پیش‌تر در اختیار جمهوری‌خواهان بود، کنترول این مجلس را به دست آوردند.
پیروزی در تگزاس یکی از برجسته‌ترین نتایج انتخابات بود. جیمز تالاریکو، نامزد دموکرات، کن پکستون، نامزد مورد حمایت ترامپ را شکست داد و به چندین دهه ناکامی دموکرات‌ها در رقابت‌های سنا در این ایالت پایان بخشید. تگزاس از مهم‌ترین پایگاه‌های انتخاباتی جمهوری‌خواهان به شمار می‌رود و نتیجه این رقابت، نشانه‌ای از تغییر رفتار بخشی از رأی‌دهندگان محافظه‌کار ارزیابی می‌شود.
در کانزاس نیز آدم همیلتون با شکست راجر مارشال، نخستین پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات سنای این ایالت از سال ۱۹۳۲ را رقم زد. انی اندروز در کارولینای جنوبی، شرود براون در اوهایو، روی کوپر در کارولینای شمالی، جاش تورک در آیووا و تروی جکسن در ایالت مِین، از دیگر نامزدهایی بودند که کرسی‌های جمهوری‌خواهان را به دست آوردند.
دامنه پیروزی دموکرات‌ها به انتخابات فرمانداری ایالت‌ها نیز گسترش یافت. در تگزاس، جینا هینوجوسا با شکست گرگ ابوت، نخستین زن لاتین‌تبار شد که به مقام فرمانداری این ایالت انتخاب می‌شود. دموکرات‌ها همچنین در جورجیا، اوهایو و آیووا توانستند مقام‌های فرمانداری را از جمهوری‌خواهان بگیرند.
اقتصاد و جنگ با ایران؛ دو عامل مهم نارضایتی رأی‌دهندگان
بررسی نظرسنجی‌های هنگام خروج از مراکز رأی‌دهی نشان می‌دهد که وضعیت اقتصادی، مهم‌ترین دغدغه بخش بزرگی از رأی‌دهندگان امریکایی بوده است. افزایش قیمت مواد غذایی، سوخت، مسکن و دیگر هزینه‌های روزمره، فشار قابل‌توجهی بر خانواده‌ها وارد کرده و بسیاری از شهروندان نسبت به تحقق وعده‌های اقتصادی ترامپ ابراز نارضایتی کرده‌اند.
براساس نظرسنجی‌هایی که به سفارش مجموعه‌ای از رسانه‌های امریکایی انجام شده، نزدیک به ۹ نفر از هر ۱۰ رأی‌دهنده، هزینه‌های زندگی را عاملی مهم یا بسیار مهم در تصمیم انتخاباتی خود دانسته‌اند. نزدیک به دو سوم شرکت‌کنندگان نیز سیاست‌های ترامپ را در افزایش قیمت‌ها مسئول دانسته‌اند.
جنگ امریکا با ایران نیز در این انتخابات نقش مهمی داشته است. ترامپ که در مبارزات انتخاباتی سال ۲۰۲۴ بر جلوگیری از درگیری‌های پرهزینه خارجی تأکید می‌کرد، در دوره دوم ریاست‌جمهوری خود وارد جنگی شد که پیامدهای اقتصادی و سیاسی آن در داخل امریکا با انتقادهای گسترده روبه‌رو شده است.
افزایش قیمت انرژی و هزینه‌های ناشی از این جنگ، به یکی از محورهای تبلیغات انتخاباتی دموکرات‌ها تبدیل شد. آنان استدلال می‌کردند که سیاست خارجی حکومت ترامپ، در کنار تعرفه‌های تجارتی، هزینه‌های بیشتری بر مصرف‌کنندگان امریکایی تحمیل کرده است. جمهوری‌خواهان در مقابل، بر ضرورت اقدامات امنیتی حکومت و دفاع از تصمیم‌های رئیس‌جمهور تأکید داشتند.
نارضایتی از سیاست‌های مهاجرتی و نگرانی درباره فساد در حکومت نیز از دیگر موضوعاتی بود که در رقابت‌های انتخاباتی مطرح شد. نتایج نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد که حدود سه چهارم رأی‌دهندگان از مسیر کنونی کشور ناراضی بوده یا نسبت به آن خشمگین بوده‌اند.
شکست نامزدهای مورد حمایت ترامپ
یکی از ویژگی‌های این انتخابات، شکست شماری از نامزدهایی بود که ترامپ شخصاً از آنان حمایت کرده بود. رئیس‌جمهور امریکا در هفته‌های پایانی مبارزات انتخاباتی، گردهمایی‌های متعددی برگزار کرد و از هوادارانش خواست چنان رأی بدهند که گویی نام خود او در ورق رأی وجود دارد.
با وجود این تلاش‌ها، نامزدهای مورد حمایت ترامپ در ایالت‌هایی مانند تگزاس، کارولینای جنوبی و کارولینای شمالی شکست خوردند. این نتایج بحث‌هایی را درباره نقش حمایت شخصی ترامپ در موفقیت انتخاباتی جمهوری‌خواهان و میزان محبوبیت سیاست‌های او در میان رأی‌دهندگان مستقل ایجاد کرده است.
رویترز گزارش داده است که حمایت جمهوری‌خواهان در میان جوانان، رأی‌دهندگان لاتین‌تبار و بخشی از رأی‌دهندگان سیاه‌پوست کاهش یافته است. این گروه‌ها در پیروزی ترامپ در انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۲۰۲۴ نقش داشتند، اما نتایج کنونی نشان می‌دهد که حمایت آنان از حزب جمهوری‌خواه پایدار نمانده است.
ترامپ پس از روشن‌شدن نتایج، تلاش کرد شکست جمهوری‌خواهان را از عملکرد شخصی خود جدا کند. او در شبکه اجتماعی تروث سوشیال نوشت که نامش در ورق رأی نبوده و اگر خودش نامزد می‌بود، با اختلاف گسترده پیروز می‌شد.
رئیس‌جمهور امریکا در گفت‌وگو با رسانه‌ها نیز گفت که شکست برخی نامزدها را نباید شکست شخصی او تلقی کرد. با این حال، او اعلام کرد که نتایج انتخابات را می‌پذیرد و آماده همکاری با دموکرات‌ها در بعضی موضوعات است؛ هرچند هشدار داد که از حق وتوی خود در برابر طرح‌هایی که با آن‌ها مخالف باشد، استفاده خواهد کرد.
پیروزی دموکرات‌ها چه پیامدی برای حکومت ترامپ دارد؟
تغییر اکثریت کانگرس به معنای پایان ریاست‌جمهوری ترامپ نیست. او همچنان تا جنوری ۲۰۲۹ در کاخ سفید باقی خواهد ماند، اما از آغاز کار کانگرس جدید در جنوری ۲۰۲۷، برای پیشبرد بخش مهمی از برنامه‌های تقنینی خود به همکاری دموکرات‌ها نیاز خواهد داشت.
اکثریت دموکرات در مجلس نمایندگان می‌تواند روند تصویب بودجه و قوانین را تغییر دهد و نظارت گسترده‌تری بر عملکرد حکومت اعمال کند. در مجلس سنا نیز دموکرات‌ها خواهند توانست در تأیید مقام‌های ارشد حکومت و نامزدان احتمالی محاکم فدرال نقش تعیین‌کننده‌تری داشته باشند.
رهبران حزب دموکرات اعلام کرده‌اند که موضوعاتی مانند هزینه‌های زندگی، خدمات صحی، شفافیت مالی و بررسی عملکرد مقام‌های حکومت ترامپ را در اولویت قرار خواهند داد. با این حال، آنان نیز برای تبدیل برنامه‌های خود به قانون با مانع مهمی روبه‌رو هستند؛ زیرا رئیس‌جمهور همچنان اختیار وتوی مصوبات کانگرس را حفظ می‌کند.
از سوی دیگر، جمهوری‌خواهان اعلام کرده‌اند که در برابر تلاش‌های دموکرات‌ها برای لغو سیاست‌های حکومت ایستادگی خواهند کرد. این اختلاف می‌تواند به مذاکرات دشوار بر سر بودجه، سیاست مهاجرت، مالیات و دیگر تصمیم‌های مهم حکومت فدرال بینجامد.
آینده سیاست امریکا پس از انتخابات
نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای ۲۰۲۶، صحنه سیاسی امریکا را در آستانه رقابت‌های ریاست‌جمهوری سال ۲۰۲۸ با شرایط تازه‌ای روبه‌رو کرده است. جمهوری‌خواهان ناگزیر خواهند بود دلایل کاهش حمایت رأی‌دهندگان را بررسی کنند و دموکرات‌ها نیز باید نشان دهند که پیروزی انتخاباتی آنان می‌تواند به تغییرات ملموس در زندگی شهروندان منجر شود.
برای کشورهای دیگر، از جمله افغانستان، تغییر ترکیب کانگرس ممکن است بر بررسی بودجه‌های خارجی، سیاست‌های مهاجرتی و نظارت بر تصمیم‌های حکومت امریکا تأثیر بگذارد؛ اما این انتخابات به‌تنهایی به معنای تغییر فوری سیاست خارجی واشنگتن نیست.
شکست جمهوری‌خواهان در هر دو مجلس، در حالی رخ داده که ترامپ هنوز دو سال از دوره دوم ریاست‌جمهوری خود را پیش رو دارد. بنابراین، مهم‌ترین پیامد فوری انتخابات، پایان کنترول یک‌پارچه جمهوری‌خواهان بر کاخ سفید و کانگرس است؛ تغییری که می‌تواند مناسبات سیاسی واشنگتن و روند تصمیم‌گیری حکومت امریکا را در دو سال آینده دگرگون سازد.
نوا؛ صدای حقیقت، صدای مردم