
باراک اوباما، رییسجمهور پیشین امریکا، با انتقاد شدید از سیاستهای دونالد ترامپ در قبال ایران گفته است که جنگ علیه این کشور، بهجای تقویت امنیت ایالات متحده، آن را آسیبپذیرتر ساخته است. او با اشاره به حملات علیه پایگاههای نظامی امریکا، تلفات نیروهای این کشور و کاهش ذخایر موشکی، تأکید کرده است که ایران اکنون نفوذ بیشتری بر تنگه راهبردی هرمز دارد.
اوباما روز چهارشنبه، ۲۸ اکتوبر ۲۰۲۶، در یک گردهمایی انتخاباتی حزب دموکرات در ایالت جورجیا، تصمیم دولت ترامپ برای آغاز جنگ با ایران را غیرضروری خواند. او این جنگ را یکی از عوامل افزایش هزینههای زندگی شهروندان امریکا دانسته و استدلال کرده است که دولت ترامپ مسوول پیامدهای اقتصادی و امنیتی آن است.
رییسجمهور پیشین امریکا در انتقاد از دلایل آغاز عملیات نظامی گفته است که ایران هنگام شروع جنگ سلاح هستهای نداشت و توافق هستهای سال ۲۰۱۵، که در دوران ریاستجمهوری او امضا شد، محدودیتهایی بر برنامه هستهای تهران اعمال کرده بود.
اوباما با دفاع از رویکرد دیپلوماتیک دولت پیشین خود تأکید کرده است که برای محدودکردن برنامه هستهای ایران نیازی به اقدام نظامی نبود. او خروج ترامپ از توافق هستهای در سال ۲۰۱۸ را یکی از تصمیمهایی دانسته که زمینه افزایش تنشها میان تهران و واشنگتن را فراهم کرد.
او در تشریح پیامدهای جنگ گفته است که متحدان و پایگاههای نظامی امریکا هدف حملات قرار گرفتهاند، شماری از شهروندان امریکایی کشته شدهاند و صدها نفر دیگر زخمی شدهاند. اوباما همچنین هشدار داده است که مصرف گسترده مهمات و کاهش ذخایر موشکی، توان دفاعی امریکا را تحت فشار قرار داده است.
به باور اوباما، یکی از پیامدهای مهم این جنگ، افزایش نفوذ ایران بر تنگه هرمز بوده است. او گفته است که تهران اکنون بر این گذرگاه دریایی نوعی «حق وتو» دارد؛ تعبیری که به توانایی ایران برای تأثیرگذاری بر عبور کشتیها و انتقال انرژی اشاره میکند و به معنای داشتن حق قانونی برای کنترل کشتیرانی بینالمللی نیست.
تنگه هرمز از مسیرهای مهم انتقال نفت و گاز در جهان محسوب میشود. اختلال در رفتوآمد کشتیهای تجارتی از این مسیر، بر عرضه انرژی و قیمت مواد نفتی در بازارهای جهانی تأثیر گذاشته است. اوباما افزایش بهای نفت و دیزل در امریکا را از پیامدهای تصمیم دولت ترامپ برای آغاز جنگ دانسته است.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که دولت ترامپ عملیات نظامی علیه ایران را اقدامی برای مقابله با تهدیدهای امنیتی و جلوگیری از دستیابی تهران به سلاح هستهای معرفی کرده است. ترامپ همچنین با دفاع از خروج امریکا از توافق هستهای سال ۲۰۱۵، مدعی شده است که این توافق نمیتوانست در درازمدت مانع گسترش برنامه هستهای ایران شود.
بر اساس ارزیابی آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ایران تا پیش از آغاز جنگ سلاح هستهای ساختهشده و تأییدشدهای نداشت؛ با این حال، اختلافها درباره ذخایر اورانیوم غنیشده، میزان همکاری تهران با بازرسان و آینده برنامه هستهای این کشور همچنان ادامه داشته است.
اوباما در روزهای اخیر نیز در گردهماییهای انتخاباتی ایالتهای اوهایو و میشیگان از جنگ ایران انتقاد کرده و استدلال کرده است که سیاست نظامی دولت ترامپ، برخلاف اهداف اعلامشده، موقعیت راهبردی امریکا را تقویت نکرده است.
سخنان تازه اوباما در آستانه انتخابات میاندورهای کنگره امریکا در سوم نومبر مطرح میشود. پیامدهای اقتصادی جنگ، افزایش بهای سوخت و سیاست خارجی دولت ترامپ از موضوعات مورد بحث در رقابتهای انتخاباتی هستند. اظهارات اوباما نیز بخشی از اختلاف گستردهتر دموکراتها و جمهوریخواهان درباره نتایج جنگ و سیاست امریکا در خاورمیانه است.
نوا؛ صدای حقیقت، صدای مردم
