
زلمی خلیلزاد، نماینده ویژه پیشین امریکا در امور صلح افغانستان، گزارش تازهای درباره گسترش کشت خشخاش در پاکستان پس از اجرای ممنوعیت تولید مواد مخدر در افغانستان را بازنشر کرده است. این گزارش نشان میدهد که کاهش شدید کشت خشخاش در افغانستان با گسترش این فعالیت در بخشهایی از پاکستان و ایران همراه بوده است.
به گزارش رسانه ایراف، خلیلزاد در شبکه اجتماعی ایکس گزارشی از نشریه اوراسیا ریویو را بازنشر کرده که به تغییر جغرافیای تولید تریاک در منطقه پرداخته است. این گزارش نخست در ۲۴ اکتوبر ۲۰۲۶ توسط رادیو اروپای آزاد منتشر شد و سپس در اوراسیا ریویو بازنشر گردید.
بر اساس این گزارش، بررسی تصاویر ماهوارهای شرکت بریتانیایی «آلسیس» نشان میدهد که بیش از ۹ هزار هکتار زمین در ایالت بلوچستان پاکستان زیر کشت خشخاش قرار دارد. بخش عمده این مزارع در ولسوالیهای لورالای و قلعه عبدالله موقعیت دارند.
دیوید منسفیلد، پژوهشگر بریتانیایی و متخصص اقتصاد مواد مخدر افغانستان، گفته است که ممنوعیت کشت خشخاش در افغانستان، همراه با افزایش بیثباتی در مناطق مرزی، زمینه گسترش این کشت را در پاکستان و ایران فراهم کرده است. به گفته او، شماری از کشاورزان افغان نیز تجربه و سرمایه خود را به کشورهای همسایه منتقل کردهاند.
دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد در گزارش سال ۲۰۲۵ اعلام کرده بود که سطح زیر کشت خشخاش در افغانستان از حدود ۲۳۲ هزار هکتار در سال ۲۰۲۲ به ۱۰ هزار و ۲۰۰ هکتار در سال ۲۰۲۵ کاهش یافته است. این نهاد میزان تولید تریاک افغانستان در سال ۲۰۲۵ را حدود ۲۹۶ تُن برآورد کرده بود.
اداره مواد مخدر اتحادیه اروپا نیز در گزارشی که در ۲۲ اکتوبر ۲۰۲۶ منتشر شد، تأیید کرده است که محدودیتهای وضعشده در افغانستان، ساختار تولید و عرضه مواد مخدر در منطقه را تغییر داده است. به گفته این اداره، کشت خشخاش بهگونه فزایندهای در بخشهایی از پاکستان و ایران، بهویژه مناطق هممرز با افغانستان، گسترش یافته است.
با این حال، مقامهای پاکستانی گزارشهای مربوط به گسترش گسترده کشت خشخاش را رد کرده و گفتهاند که مزارع شناساییشده را نابود کردهاند. دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل نیز تأکید کرده است که اطلاعات موجود درباره میزان کشت خشخاش در کشورهای همسایه افغانستان هنوز محدود است.
در همین حال، گزارش تازه از ادامه کشت خشخاش در برخی مناطق افغانستان، بهویژه بدخشان و بخشهایی از جنوبغرب کشور، حکایت دارند. کارشناسان هشدار دادهاند که افزایش کشت در مناطق مرزی میتواند در سال ۲۰۲۷ به رشد تولید تریاک و گسترش فعالیت شبکههای قاچاق منجر شود.
بازنشر این گزارش از سوی خلیلزاد در حالی مورد توجه قرار گرفته که کاهش کشت خشخاش در افغانستان پس از ممنوعیت سال ۲۰۲۲ در گزارشهای بینالمللی نیز ثبت شده است. با این وجود، روشن نیست که خلیلزاد با بازنشر این گزارش، تأیید صریحی از تمام ابعاد سیاست مبارزه با مواد مخدر طالبان ارائه کرده باشد.
نوا؛ صدای حقیقت، صدای مردم
