عبدالبصیر قانع، رئیس عمومی تنظیم ادویه و محصولات صحی معینیت غذا و ادویه وزارت صحت عامه حکومت طالبان، اعلام کرده است که از حدود هزار نوع داروی تولید داخل افغانستان، تنها ۴۰۰ نوع مطابق معیارهای بین‌المللی تولید می‌شوند. او همچنین گفته است که از میان ۱۱۷ کارخانه تولید دارو در کشور، تنها چهار کارخانه تمامی معیارهای مورد اشاره را رعایت می‌کنند.
روزنامه اطلاعات روز، روز یک‌شنبه، ۲۵ اکتوبر ۲۰۲۶، به نقل از رسانه حریت، وابسته به حکومت طالبان، گزارش داده است که قانع این آمار را در تشریح وضعیت صنعت تولید ادویه و محصولات صحی افغانستان ارائه کرده است.
به گفته این مقام وزارت صحت عامه، در حال حاضر ۱۱۷ کارخانه تولید دارو در افغانستان فعالیت دارند، اما تنها چهار کارخانه مطابق معیارهای بین‌المللی فعالیت می‌کنند. او افزوده است که ۱۸ کارخانه دیگر بخشی از معیارهای سازمان جهانی صحت را برآورده کرده‌اند، اما هنوز نتوانسته‌اند تمامی الزامات مورد نظر را تکمیل کنند.
بر اساس این اظهارات، حدود ۴۰ درصد انواع داروی تولید داخل افغانستان مطابق معیارهای اعلام‌شده تولید می‌شوند. با این حال، گزارش منتشرشده جزئیاتی درباره نوع داروهای مورد ارزیابی، روش بررسی کیفیت و فهرست کارخانه‌هایی که معیارهای لازم را رعایت کرده‌اند، ارائه نکرده است.
سازمان جهانی صحت برای تولید دارو، مجموعه‌ای از معیارها را تحت عنوان «اصول تولید خوب» یا GMP تعریف کرده است. این معیارها شامل کنترل کیفیت، تجهیزات مناسب، شرایط تولید، مواد اولیه، نیروی انسانی متخصص و ثبت و بررسی منظم مراحل تولید می‌شوند.
وزارت صحت عامه حکومت طالبان نیز پیش از این، در نشست ماه جون ۲۰۲۶ با نمایندگان ۲۲ کارخانه تولید دارو و محصولات صحی، بر ضرورت ارتقای کیفیت تولیدات داخلی، رعایت معیارهای بین‌المللی و دریافت تصدیق‌نامه GMP تأکید کرده بود.
در همین حال، وزارت صحت عامه در گزارش دیگری اعلام کرده بود که برای تقویت صنعت داروسازی داخلی و کاهش وابستگی به واردات، تلاش‌هایی را آغاز کرده است. با وجود این، اظهارات تازه عبدالبصیر قانع نشان می‌دهد که بر اساس ارزیابی اعلام‌شده از سوی مقام‌های این وزارت، بخش قابل توجهی از کارخانه‌های تولید دارو هنوز تمامی معیارهای مورد نظر را رعایت نمی‌کنند.
با این حال، عدم تکمیل معیارهای بین‌المللی لزوماً به معنای بی‌کیفیت یا خطرناک‌بودن تمامی محصولات یک کارخانه نیست. تعیین کیفیت، مصوونیت و اثربخشی هر دارو به آزمایش‌های معتبر و بررسی‌های تخصصی نیاز دارد. تاکنون نتایج تفصیلی این ارزیابی‌ها یا فهرست داروهای مورد بررسی در گزارش‌های منتشرشده ارائه نشده است.
اظهارات قانع در شرایطی مطرح می‌شوند که توسعه صنعت داروسازی داخلی و تأمین ادویه باکیفیت از موضوعات مهم سکتور صحت افغانستان به شمار می‌روند. شفافیت در ارزیابی کارخانه‌ها، کنترل کیفیت محصولات و تطبیق معیارهای تولید می‌تواند در نظارت بر بازار ادویه و اطمینان از مصوونیت داروهای عرضه‌شده نقش مهمی داشته باشد.
نوا؛ صدای حقیقت، صدای مردم