شبکه تحلیل‌گران افغانستان در گزارشی تازه اعلام کرده است که پناهجویان افغان در ایتالیا، باوجود برخورداری از نرخ نسبتاً بالای پذیرش درخواست‌های پناهندگی، با مشکلات گسترده‌ای از جمله بی‌سرپناهی، اشتغال غیررسمی، دستمزدهای پایین و موانع حقوقی روبه‌رو هستند.
به گفته این نهاد، ایتالیا برای بسیاری از شهروندان افغانستان بیشتر مسیر عبور به کشورهای شمال و غرب اروپا است تا مکانی برای آغاز زندگی پایدار.
این گزارش تحقیقی که روز شنبه، ۲۵ میزان ۱۴۰۵، به قلم فابریتزیو فوسکینی منتشر شده، وضعیت مهاجرت شهروندان افغانستان به ایتالیا، شرایط زندگی و کار آنان و تأثیر سیاست‌های تازه مهاجرتی اتحادیه اروپا را بررسی کرده است.
بر اساس این گزارش، شهر مرزی تریسته در شمال‌شرق ایتالیا و در نزدیکی مرز اسلوونیا، یکی از مهم‌ترین مسیرهای ورود زمینی پناهجویان افغانستان از طریق مسیر بالکان به اتحادیه اروپا به شمار می‌رود. بسیاری از مهاجران پس از عبور از کشورهای مختلف، وارد این شهر می‌شوند و برای ثبت درخواست پناهندگی یا ادامه سفر به کشورهای دیگر تلاش می‌کنند.
شبکه تحلیل‌گران افغانستان گزارش داده است که به دلیل کمبود ظرفیت مراکز پذیرش، شماری از پناهجویان ناچار می‌شوند هفته‌ها و حتی ماه‌ها در خیابان‌ها و ساختمان‌های متروکه زندگی کنند. در شهر تریسته، نهادهای داوطلب محلی از جمله شبکه «لینیا دومبرا» برای این افراد غذا، کمک‌های اولیه صحی و معلومات مورد نیاز فراهم می‌کنند.
این نهاد همچنین به مشکلات اشتغال مهاجران افغانستان اشاره کرده و نوشته است که فرصت‌های کاری بسیاری از تازه‌واردان به بخش‌های زراعت، گردشگری و ساختمان محدود می‌شود. شماری از آنان در بازار کار غیررسمی، بدون قرارداد معتبر، بیمه و حمایت‌های کافی، با ساعات کاری طولانی و دستمزدهای پایین فعالیت می‌کنند.
بر اساس یافته‌های گزارش، برخی مهاجران از طریق شبکه‌های واسطه‌گری غیررسمی موسوم به «کاپورالاتو» وارد بازار کار می‌شوند؛ ساختاری که در آن کارگران مهاجر ممکن است در معرض بهره‌کشی اقتصادی و شرایط نامناسب کاری قرار گیرند. گزارش همچنین نشان می‌دهد که پایین‌بودن معاش و محدودیت فرصت‌های پیشرفت شغلی، شماری از پناهندگان افغان را به ترک ایتالیا و جست‌وجوی کار در کشورهای دیگر اروپایی وادار می‌کند.
در بخش دیگری از گزارش آمده است که پیوستن اعضای خانواده به پناهندگان افغان نیز با مشکلات جدی روبه‌رو است. با بسته‌بودن سفارت ایتالیا در کابل، خانواده‌ها برای طی مراحل اداری ناچار می‌شوند به نمایندگی‌های دیپلوماتیک این کشور در ایران یا پاکستان مراجعه کنند؛ اقدامی که به دلیل شرایط اقامت، هزینه‌های سفر و الزامات اداری برای بسیاری از خانواده‌ها دشوار است.
شبکه تحلیل‌گران افغانستان در بررسی آمار درخواست‌های پناهندگی نوشته است که در سال ۲۰۲۴، از مجموع یک‌هزار و ۸۳۳ تصمیم درباره پرونده‌های شهروندان افغانستان، تنها ۱۴۹ درخواست رد شده بود. با این حال، در سال ۲۰۲۵ میزان تصمیم‌های مثبت به حدود ۸۲ درصد کاهش یافت و شمار بیشتری از پناهجویان به‌جای حمایت‌های بلندمدت، اقامت‌های محدودتر دریافت کردند.
بر اساس آمار ارائه‌شده در گزارش، نزدیک به ۳۰ هزار شهروند افغانستان از سال ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۶ هنگام عبور از شهر تریسته یا درخواست پناهندگی در آن ثبت شده‌اند. تنها در هشت ماه نخست سال جاری میلادی، ورود دو هزار و ۷۳۵ شهروند افغانستان به این شهر ثبت شده که ۵۷۶ تن آنان کودکان بدون همراه بوده‌اند.
این گزارش همچنین به تغییرات سیاست‌های مهاجرتی ایتالیا در سال ۲۰۲۶ پرداخته است. با اجرای روند سریع رسیدگی به درخواست‌های پناهندگی در مناطق مرزی، زمان اعتراض به برخی تصمیم‌های رد درخواست به پنج روز کاهش یافت.