خواجه محمد آصف، وزیر دفاع پاکستان، بار دیگر بر ضرورت بازگشت مهاجران افغانستان از این کشور تأکید کرده است. هم‌زمان، شماری از مراکز آموزشی و صحی پاکستان، آموزش عملی و تخصصی داکتران افغانستان را متوقف کرده و به برخی از آنان دستور ترک مراکز آموزشی و خوابگاه‌ها را داده‌اند.
آصف در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره سرنوشت اردوگاه‌های مهاجران افغانستان در ایالت خیبرپختونخوا گفته است که مهاجران باید به کشور خود بازگردند. به گزارش خبرگزاری صداوسیمای ایران در ۱۶ اکتوبر ۲۰۲۶، او با اشاره به وضعیت افغانستان تحت حاکمیت طالبان، اظهار داشته است که اگر شرایط زندگی در افغانستان مناسب است، مهاجران نیز باید به کشورشان بازگردند و از امکانات موجود استفاده کنند.
اظهارات وزیر دفاع پاکستان در حالی مطرح می‌شود که حکومت این کشور از سال ۲۰۲۳ روند بازگرداندن مهاجران افغانستان را تشدید کرده است. بر اساس گزارش کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان، حکومت پاکستان در سال ۲۰۲۵ وضعیت رسمی تمامی ۵۴ اردوگاه ثبت‌شده مهاجران افغانستان را لغو کرد و زمینه تعطیلی آن‌ها را فراهم ساخت.
هم‌زمان، روزنامه پاکستانی دان در گزارشی به تاریخ ۱۵ اکتوبر اعلام کرده است که اداره آموزش طبی بنو در خیبرپختونخوا، دوره کارآموزی عملی تمامی فارغان طب افغانستان را که در این مرکز مصروف آموزش بودند، متوقف کرده است. این تصمیم بر اساس مکتوب‌های شورای طبی و دندان‌پزشکی پاکستان و دفتر نخست‌وزیری این کشور اتخاذ شده است.
بر اساس این گزارش، کالج طبی نوشهره و مجتمع طبی قاضی حسین احمد نیز دوره‌های تخصصی شماری از داکتران افغانستان را متوقف کرده‌اند. به این افراد دستور داده شده است که فعالیت‌های آموزشی خود را پایان دهند و محل آموزش را ترک کنند. مسوولان این مراکز، پایان اعتبار ویزه شماری از داکتران را از دلایل اجرای تصمیم یادشده عنوان کرده‌اند.
در همین حال، روزنامه دان در ۱۶ اکتوبر گزارش داد که کالج طبی قائد اعظم در شهر بهاولپور ایالت پنجاب، روند اخراج ۲۰ محصل و داکتر افغانستان را آغاز کرده است. از این میان، ۱۲ تن در دوره‌های تخصصی طب مصروف آموزش بوده‌اند و هشت تن دیگر در رشته‌های طبی تحصیل می‌کردند. به داکتران دوره تخصصی دستور داده شده است که خوابگاه‌ها را تخلیه کنند.
این محدودیت‌ها در حالی اعمال می‌شوند که شورای طبی و دندان‌پزشکی پاکستان در اول سپتمبر، دستور بازگشت محصلان طب افغانستان را صادر کرده بود. تصمیم یادشده با اعتراض محصلان و واکنش نهادهای حقوق‌بشری روبه‌رو شد و شماری از محصلان با مراجعه به محاکم پاکستان، خواستار لغو آن شدند.
محکمه عالی پشاور در پنجم اکتوبر، اخراج ۸۶ محصل طب افغانستان را به‌گونه موقت متوقف کرد و اجازه ادامه تحصیل آنان را صادر کرد. همچنین، محکمه عالی لاهور در ۱۶ اکتوبر، حکم توقف اخراج شماری از محصلان افغانستان را تمدید کرد.
در جریان رسیدگی محکمه لاهور، نماینده حقوقی شورای طبی پاکستان اعلام کرده است که دفتر نخست‌وزیری این کشور دستور داده محصلان افغانستان که ویزه معتبر و اسناد قانونی اقامت دارند، بتوانند به تحصیلات خود ادامه دهند. وزارت خارجه پاکستان نیز پیش‌تر تأکید کرده بود که تصمیمی برای اخراج تمامی محصلان افغانستان اتخاذ نشده و ادامه تحصیل افراد دارای اسناد معتبر مجاز است.
از سوی دیگر، کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان نسبت به پیامدهای بازگشت اجباری مهاجران افغانستان هشدار داده است. این نهاد تأکید کرده که بازگشت مهاجران باید داوطلبانه، تدریجی، مصون و با رعایت کرامت انسانی صورت گیرد و وضعیت افرادی که در صورت بازگشت با خطر روبه‌رو می‌شوند، مورد توجه قرار گیرد.
محدودیت‌های تازه بر محصلان و داکتران افغانستان در حالی گزارش می‌شوند که آینده اقامت و تحصیل شمار دیگری از شهروندان افغانستان در پاکستان همچنان با ابهام روبه‌رو است. با وجود احکام موقت محاکم، وضعیت نهایی پرونده‌های حقوقی این محصلان و چگونگی اجرای دستورهای حکومت پاکستان هنوز به‌صورت کامل روشن نشده است.
نوا؛ صدای حقیقت، صدای مردم