روایتهای تکاندهنده از بازداشت پنهانی زنان و دختران در هرات
گزارش تحقیقی نوا
تلویزیون و خبرگزاری نوا در یک تحقیق اختصاصی، روایتهایی را از زبان یک داکتر زن و شماری از خانوادهها در ولایت هرات به دست آورده است که از بازداشت شماری از زنان و دختران از سطح شهر هرات توسط طالبان و انتقال آنان به مکانی نامعلوم در بیرون از شهر حکایت دارد.
به گفتهٔ این منابع، زنان بازداشتشده در وضعیت جسمی و روانی بسیار وخیمی قرار دارند و از شکنجه، لتوکوب و تجاوز جنسی رنج میبرند.
این داکتر زن که به دلیل نگرانیهای امنیتی، هویتش نزد نوا محفوظ است، میگوید برای تداوی این زنان، از شهر هرات به آن محل منتقل شده است. به روایت او، در طول مسیر چشمانش را بسته بودند و تنها پس از رسیدن به مقصد، اجازه دادند چشمانش را باز کند.
این داکتر میگوید زنانی و دخترانی را که در آنجا دیده است، در شرایط جسمی و روانی بسیار دشواری قرار داشتند. به گفتهٔ او، شماری از این زنان و دختران باردار شده بودند و برخی نیز در همان محل فرزند به دنیا آورده بودند.
او میافزاید که فشارهای واردشده بر این زنان چنان سنگین بوده است که برخی از آنان از وی خواستهاند در صورت بازگشت، دارویی برایشان بیاورد تا به زندگی خود پایان دهند. به گفتهٔ این داکتر، زنان و دختران بازداشتشده از تجاوز جنسی و لتوکوب سخن گفته و از مشکلات متعدد صحی رنج میبردند.
همزمان، شماری از خانوادهها در هرات در گفتوگو با نوا تأیید کردهاند که دختران و زنان خانوادههایشان توسط طالبان برده شدهاند؛ اما به دلیل نگرانی از پیامدهای اجتماعی، حفظ آبرو و حیثیت خانوادگی و حساسیتهای رایج در جامعهٔ افغانستان، نمیتوانند بهطور علنی صدای خود را بلند کنند.
این خانوادهها میگویند هیچ مرجعی برای ثبت شکایت و پیگیری قانونی سرنوشت عزیزانشان وجود ندارد. به گفتهٔ آنان، زمانی که برای پیگیری وضعیت زنان و دختران بازداشتشده مراجعه کردهاند، از سوی طالبان تهدید شدهاند که در صورت ادامهٔ پیگیری، تمام اعضای خانوادههایشان بازداشت خواهند شد.
این خانوادهها میافزایند که هیچ نهادی پاسخگو نیست و آنان در برابر این وضعیت، راه چارهای پیش روی خود نمیبینند.
نوا برای دریافت دیدگاه طالبان دربارهٔ این گزارش تلاش کرد، اما موفق به دریافت پاسخ از سوی مسئولان آنان نشد. حکومت طالبان پیش از این نیز گزارشهای مشابه دربارهٔ بدرفتاری با زنان بازداشتشده را رد کرده است.
این روایتها در حالی منتشر میشود که طالبان طی سالهای گذشته، زنان و دختران افغانستان را از آموزش در مکتبها و دانشگاهها، اشتغال و حضور در عرصههای عمومی محروم کردهاند. نهادهای حقوق بشری، از جمله دفتر نمایندگی سازمان ملل متحد در افغانستان و گزارشگر ویژهٔ سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر افغانستان، پیشتر نیز دربارهٔ بازداشتهای خودسرانهٔ زنان به بهانههایی مانند رعایتنکردن حجاب و بدرفتاری با زنان در بازداشتگاهها ابراز نگرانی کردهاند.
منابع به نوا میگویند روایتهایی که اکنون از ولایت هرات مطرح میشود، نشان میدهد که سرکوب زنان و دختران در این ولایت از محدودیتهای قانونی و اجتماعی فراتر رفته و به بازداشتهای پنهانی و سوءاستفادهٔ جنسی رسیده است.
به باور برخی از این منابع، چنین رفتارهایی یادآور جنایات گروه تروریستی داعش علیه زنان در عراق و سوریه است. همچنین، شماری از این منابع میگویند که قربانیان این بازداشتها بیشتر از میان فارسیزبانان و جوامع غیرپشتون هستند.
خانوادههای قربانیان و منابع نوا از جامعهٔ جهانی و کشورهایی که در پی تعامل با طالبان و عادیسازی روابط با حکومت طالبان هستند، میخواهند که در برابر این روایتها سکوت نکنند و برای روشنشدن سرنوشت زنان و دختران بازداشتشده، خواستار انجام تحقیقات مستقل و فراهمشدن دسترسی نهادهای بینالمللی به محلهای بازداشت و نگهداری آنان شوند.
