
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، اعلام کرده است که تهران تا زمان اجرای هفت شرط ارائهشده به امریکا، تنگه هرمز را باز نخواهد کرد و به مذاکرات رسمی با واشنگتن بازنخواهد گشت. او تأکید کرده است که ایران همچنان به دیپلوماسی باور دارد، اما حاضر نیست بدون دریافت تضمینهای عملی، به شیوه گذشته وارد گفتوگو شود.
رضایی در گفتوگوی اختصاصی با رسانه امریکایی «دراپسایت» که روز چهارشنبه، ۲۹ میزان ۱۴۰۵، منتشر شد، گفته است که ایران هفت شرط خود را از طریق میانجیها به طرف امریکایی ارائه کرده و انتظار دارد پیش از آغاز دوباره مذاکرات، این شروط عملی شوند.
دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران با انتقاد از تجربه توافقهای پیشین گفته است که تهران دیگر به توافقی که اجرای آن تنها به اراده سیاسی و وعدههای طرف مقابل وابسته باشد، اعتماد نخواهد کرد.
به گفته رضایی، مشکل توافق پیشین این بود که ایران محدودیتهای تنگه هرمز را کاهش داد و رفتوآمد کشتیها از سر گرفته شد، اما تعهدات سیاسی و اقتصادی طرف امریکایی بهگونهای اجرا نشد که زمینه دوام توافق را فراهم کند.
او توضیح داده است که پس از بازگشایی تنگه و ازسرگیری کشتیرانی، اهرم فشار ایران کاهش یافت؛ در حالی که تهران، به گفته او، نتوانست تعهدات مورد انتظار از واشنگتن را بهطور کامل دریافت کند.
رضایی تأکید کرده است که در رویکرد تازه ایران، ترتیب اجرای تعهدات اهمیت اساسی دارد. براساس این دیدگاه، امریکا باید نخست اقدامات مورد توافق را عملی کند و سپس تهران درباره کاهش محدودیتهای تنگه هرمز و بازگشت به گفتوگوهای رسمی تصمیم بگیرد.
دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران همچنین گفته است که در صورت پایبندی واشنگتن به تعهدات خود، امکان بازگشایی تنگه هرمز و ادامه مسیر دیپلوماتیک وجود خواهد داشت. او تأکید کرده است که تهران حاضر نیست ابتدا ابزار فشار خود را کنار بگذارد و سپس در انتظار اجرای وعدههای امریکا بماند.
این مقام ارشد ایرانی در بخش دیگری از مصاحبه هشدار داده است که ایران در صورت آغاز دوباره حملات امریکا و اسرائیل، توانایی ادامه عملیات موشکی و پهپادی را دارد. او مدعی شده است که تهران برای پاسخ به حملات احتمالی، گزینهها و تواناییهای بیشتری در اختیار دارد.
در مقابل، کاخ سفید در پاسخ به پرسشهای دراپسایت اعلام کرده است که محدودیتهای دریایی و فشار اقتصادی علیه ایران ادامه خواهد یافت. این موضع نشان میدهد که تهران و واشنگتن همچنان درباره ترتیب اجرای تعهدات و شرایط کاهش تنش اختلاف دارند.
پیش از این نیز مقامهای ایرانی اعلام کرده بودند که برخی درخواستهای تهران، از جمله پایان اقدامات نظامی، رفع محدودیتهای اقتصادی و آزادسازی داراییهای مسدودشده، از طریق میانجیها به امریکا منتقل شده است. با این حال، فهرست کامل هفت شرط مورد اشاره رضایی در گفتوگوی تازه او منتشر نشده است.
تنگه هرمز یکی از مهمترین مسیرهای انتقال نفت و گاز جهان است و ادامه محدودیتهای رفتوآمد کشتیها در این گذرگاه، نگرانیهای گستردهای درباره امنیت انرژی و تجارت بینالمللی ایجاد کرده است.
اظهارات تازه رضایی در شرایطی مطرح میشود که تماسهای غیرمستقیم میان ایران و امریکا ادامه دارد، اما دو طرف هنوز درباره چارچوب توافق، ترتیب اجرای تعهدات و تضمینهای مورد نیاز به تفاهم نهایی نرسیدهاند.
نوا؛ صدای حقیقت، صدای مردم
