اسماعیل بقائی، سخن‌گوی وزارت امور خارجه ایران، در واکنش به اظهارات مارکو روبیو، وزیر خارجه امریکا، واشنگتن را متهم کرده است که به‌جای پیشبرد مذاکرات واقعی، تلاش دارد خواسته‌های خود را به‌گونه یک‌جانبه بر تهران تحمیل کند.
او تأکید کرده است که اختلافات موجود در روند مذاکرات، ناشی از باورهای مذهبی ایرانیان نیست، بلکه به شیوه برخورد دولت امریکا با دیپلوماسی ارتباط دارد. بقائی روز پنج‌شنبه، ۳۰ میزان ۱۴۰۵، برابر با ۲۲ اکتوبر ۲۰۲۶، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، از آنچه بی‌اعتنایی واشنگتن به تعهدات دیپلوماتیک و استفاده از زور و فشار خوانده، انتقاد کرده است.
این اظهارات در واکنش به سخنان اخیر مارکو روبیو مطرح شده است. وزیر خارجه امریکا پیش از این گفته بود که دستیابی به توافق با ایران دشوار است و رهبران این کشور در تصمیم‌گیری‌های خود تحت تأثیر باورهای مذهبی قرار دارند.
سخن‌گوی وزارت خارجه ایران این برداشت را رد کرده و گفته است که باورهای دینی و معنوی با تصمیم‌گیری عقلانی در سیاست تعارضی ندارند.
او همچنین تأکید کرده است که سکولاربودن نیز به‌تنهایی تضمین‌کننده خردمندی و واقع‌بینی در سیاست خارجی نیست. بقائی در ادامه، الگوی مذاکراتی امریکا را عامل اصلی بن‌بست در گفت‌وگوهای دو کشور دانسته و مدعی شده است که واشنگتن به‌جای تلاش برای دستیابی به تفاهم، در پی تحمیل خواسته‌های خود بدون درنظرداشت منافع طرف مقابل است.
او تأکید کرده است که دستیابی به توافق پایدار نیازمند امتیازدهی متقابل و احترام به منافع مشروع دو طرف است. به باور سخن‌گوی وزارت خارجه ایران، نمی‌توان از یک کشور انتظار امتیازدهی داشت، در حالی که طرف مقابل حاضر به برداشتن گام‌های متقابل نباشد.
این مقام ایرانی همچنین از دولت امریکا خواسته است که به‌جای پیش‌داوری درباره باورهای مذهبی ایرانیان، منافع راهبردی و نگرانی‌های امنیتی تهران را درک کند. او واشنگتن را به نقض تعهدات گذشته متهم کرده و خواستار پاسخ‌گویی مقام‌های امریکایی در این زمینه شده است.
در مقابل، مارکو روبیو پیش از این گفته بود که واشنگتن برای دستیابی به توافق دیپلوماتیک با تهران آمادگی دارد، اما برنامه هسته‌ای ایران و امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز از مهم‌ترین نگرانی‌های امریکا هستند. دولت امریکا همچنین ایران را به نقض توافق‌های گذشته متهم کرده است؛ اتهامی که مقام‌های ایرانی آن را رد می‌کنند.
این اختلافات در حالی ادامه دارد که تهران و واشنگتن در هفته‌های گذشته از طریق میانجی‌های منطقه‌ای، از جمله قطر و پاکستان، پیام‌هایی را درباره امکان ازسرگیری مذاکرات و شرایط دستیابی به توافق تبادله کرده‌اند. با وجود این تلاش‌ها، اختلاف بر سر شروط دو طرف همچنان مانع دستیابی به توافق تازه شده است.