
شبکه امریکایی انبیسی نیوز گزارش داده است که شماری از کشورهای عربی حوزه خلیج فارس، پس از تحمل پیامدهای نظامی و اقتصادی جنگ امریکا و اسرائیل علیه ایران، اکنون نگران کاهش گسترده حضور نظامی واشنگتن در منطقه هستند. مقامها و کارشناسان منطقهای بیم دارند که امریکا پس از پایان جنگ، بخشی از نیروهای خود را خارج کند و کشورهای میزبان پایگاههای نظامی آن با تهدیدهای امنیتی باقیمانده روبهرو شوند.
انبیسی نیوز روز سهشنبه، ۲۷ اکتوبر ۲۰۲۶، به نقل از یک مقام امریکایی، یک مقام پیشین این کشور و دو منبع آگاه دیگر گزارش داده است که نگرانی متحدان واشنگتن درباره آینده حضور نظامی امریکا در خلیج فارس افزایش یافته است. این نگرانیها در حالی مطرح میشود که جنگ با ایران آسیبهای گستردهای به زیرساختهای نظامی و اقتصادی منطقه وارد کرده است.
بر اساس این گزارش، برخی متحدان عرب امریکا از نحوه تصمیمگیری واشنگتن برای آغاز جنگ ناراضی هستند. یک مقام منطقهای گفته است که ایالات متحده تنها چند ساعت پیش از شروع حملات مشترک با اسرائیل در ۲۸ فبروری، شماری از کشورهای خلیج فارس را از تصمیم خود آگاه کرده بود.
در جریان جنگ، پایگاههای نظامی امریکا در کشورهای مختلف منطقه هدف حملات موشکی و طیارههای بیسرنشین ایران قرار گرفتند. نیروهای امریکایی برای کاهش تلفات و حفاظت از تجهیزات، بخشی از تأسیسات آسیبپذیر را تخلیه کرده و نظامیان خود را به موقعیتهای دیگری انتقال دادند. اکنون روشن نیست که تمامی این نیروها پس از پایان جنگ به پایگاههای پیشین بازگردند.
یکی از مهمترین تأسیسات آسیبدیده، مرکز عملیات هوایی مشترک امریکا، موسوم به CAOC، در پایگاه العدید قطر است. این مرکز برای بیش از دو دهه نقش مهمی در فرماندهی و هماهنگی عملیات هوایی امریکا در خاورمیانه داشته است. گزارشهای مستقل نشان میدهند که حملات موشکی ایران در ماههای نخست جنگ، آسیب شدیدی به این مرکز وارد کرده و آن را غیرقابل استفاده ساختهاند.
بر اساس گزارش مجله تخصصی «ایر اند اسپیس فورسز»، فرماندهی امریکا پیش از آغاز عملیات نظامی، بخشی از فعالیتهای این مرکز را به پایگاه هوایی شاو در ایالت کارولینای جنوبی منتقل کرده بود. این اقدام باعث شد آسیبدیدن مرکز قطر، عملیات هوایی امریکا را بهطور کامل متوقف نکند؛ با این حال، ادامه فعالیت این تأسیسات در موقعیت پیشین با پرسشهایی روبهرو شده است.
باربارا لیف، سفیر پیشین امریکا در امارات متحده عربی و معاون پیشین وزیر خارجه این کشور در امور خاور نزدیک، نسبت به پیامدهای امنیتی جنگ هشدار داده است. او در نشست امنیت جهانی دوحه گفته بود که تشدید تنشها در خلیج فارس میتواند از کنترل خارج شود و پیامدهای آن به کشورهای خارج از منطقه نیز گسترش یابد.
لیف همچنین بر ضرورت بازنگری در همکاریهای امنیتی و استفاده گستردهتر از دیپلوماسی تأکید کرده است. به باور او، کشورهای منطقه برای کاهش تهدیدها نیازمند همکاریهای متنوع دفاعی و راهحلهای سیاسی هستند.
در همین حال، تام باراک، سفیر امریکا در ترکیه و نماینده ویژه دولت ترامپ در امور سوریه و عراق، در نشست امنیت جهانی دوحه در ۲۰ اکتوبر اعلام کرد که ساختار سنتی تضمین امنیت از سوی واشنگتن در حال تغییر است. او توضیح داد که امریکا دیگر نمیخواهد نقش گذشته خود را بهعنوان تأمینکننده اصلی امنیت دیگر کشورها ادامه دهد.
باراک با وجود تأکید بر تغییر نقش واشنگتن، خروج کامل امریکا از منطقه را رد کرد. او گفت که دولت ترامپ در پی بازتنظیم روابط امنیتی با کشورهای خاورمیانه است و متحدان منطقهای باید مسوولیت بیشتری در تأمین امنیت خود بر عهده بگیرند.
اظهارات باراک در شرایطی مطرح شده است که برخی کشورهای خلیج فارس در حال بررسی همکاریهای امنیتی تازه و گسترش روابط دفاعی با شرکای منطقهای هستند. حملات ایران به تأسیسات نظامی امریکا و زیرساختهای کشورهای میزبان، محدودیتهای نظام امنیتی متکی بر حضور واشنگتن را آشکار ساخته است.
بر اساس گزارشهای پیشین واشنگتنپست، وزارت دفاع امریکا امکان کاهش یا جابهجایی بخشی از نیروهای خود در خلیج فارس را بررسی کرده است. این ارزیابیها شامل احتمال بازسازینکردن برخی پایگاههای آسیبدیده و انتقال نیروها به موقعیتهای دیگر میشود. تاکنون تصمیم قطعی برای خروج گسترده و دایمی نیروهای امریکایی از منطقه اعلام نشده است.
نگرانی متحدان عرب واشنگتن در حالی افزایش یافته که تنش نظامی با ایران همچنان ادامه دارد و حملات نیروهای انصارالله یمن به تأسیسات و زیرساختهای عربستان سعودی نیز چالشهای امنیتی تازهای ایجاد کرده است.
