دکتر «سید بصیر احسانی» آگاه سیاسی کشور با توجه به شرایط حساس افغانستان و تحولات داخلی و خارجی، در بیانیهای دیدگاهها و مطالبات خود را درباره مسائل قضایی، اجتماعی، سیاسی و امنیتی کشور مطرح کرد.
احسانی بر ضرورت تأمین عدالت قضایی و به رسمیت شناختن فقه جعفری تأکید کرد و اظهار داشت که در نظام امارت اسلامی، نهاد لوی سارنوالی باید نقش تخصصی و مستقل خود را ایفا کند و دعاوی مربوط به پیروان مذهب جعفری نیز مطابق با مبانی فقه جعفری مورد رسیدگی قرار گیرد.
به گفته او، محدود شدن روند رسیدگیها به فقه حنفی میتواند زمینهساز شکافهای اجتماعی و کاهش اعتماد میان اقشار مختلف جامعه شود.
وی همچنین خواستار اصلاح برخی رویکردهای اجرایی در کشور شد و گفت که برخی اقدامات خودسرانه از سوی مأموران امر به معروف و نهی از منکر که با اعمال زور همراه است، نیازمند بازنگری و اصلاح بر اساس عدالت اسلامی و احترام به تنوع مذهبی جامعه افغانستان است.
این آگاه سیاسی با اشاره به تأکید مقامهای حکومت بر همزیستی مسالمتآمیز شیعه و سنی، تصریح کرد که تحقق این هدف مستلزم اقدامات عملی و اعتمادسازی متقابل است.
او از به رسمیت شناختن فقه جعفری در حوزه احوال شخصیه، گنجاندن آموزش این فقه در نظام آموزشی، استفاده از نخبگان شیعه در ساختارهای مدیریتی و تأمین سهم مناسب سیاسی برای جامعه تشیع افغانستان به عنوان مطالبات مشروع این قشر یاد کرد.
وی با تأکید بر اینکه تحصیل و اشتغال زنان در چارچوب شریعت اسلامی از ضروریات پیشرفت جامعه است، خواستار بازگشایی مراکز آموزشی و فراهم شدن زمینه ادامه تحصیل بانوان شد.
او هشدار داد که ادامه محدودیتها میتواند موجب افزایش مهاجرت نخبگان، اتلاف ظرفیتهای انسانی و کاهش فرصتهای توسعهای کشور شود.
احسانی همچنین به موضوع عدالت در عرصه بینالمللی اشاره کرد و از آنچه «سیاستهای دوگانه» برخی نهادهای بینالمللی و مدعیان حقوق بشر خواند، انتقاد نمود. وی گفت جنایات و خسارات ناشی از حضور نظامی امریکا و ائتلاف ناتو در افغانستان هرگز با واکنش عملی متناسب از سوی این نهادها مواجه نشد، در حالی که امروز انتقادهای گستردهای متوجه حکومت فعلی است.
با این حال، او تأکید کرد که حکومت نیز موظف است از هرگونه نقض حقوق شهروندان جلوگیری کرده و کرامت انسانی مردم را حفظ کند.
این آگاه سیاسی در ادامه، تجاوز پاکستان به خاک افغانستان را به شدت محکوم کرد و آن را نقض آشکار حاکمیت ملی و تمامیت ارضی کشور دانست.
وی تأکید کرد که مردم افغانستان دفاع از سرزمین خود را وظیفه ملی و دینی میدانند، اما در عین حال خواهان حل اختلافات از طریق گفتوگو، احترام متقابل، عقلانیت و حسن همجواری هستند.
دکتر احسانی بر ضرورت تقویت وحدت ملی و مشارکت همه اقوام و مذاهب در روند اداره کشور تأکید کرد و گفت که امارت اسلامی باید با توجه به مطالبات مشروع تمامی شهروندان، زمینه انسجام ملی، توسعه داخلی و مقابله مؤثر با تهدیدات خارجی را فراهم سازد.
وی عدالت، وحدت و مشارکت همگانی را مهمترین سرمایههای افغانستان برای دستیابی به آیندهای امن، مقتدر و باثبات عنوان کرد.
